Εν Λαρίση, Η Κοινωνία των Λαρισαίων Συγγραφέων

 

Έν Λαρίση

 

# 2 Η Κοινωνία των Λαρισαίων Συγγραφέων

 

Έγραψα στο ΛΕΞΙΚΟ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ[1] -ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΩΤΟ (ΛΛΣΑ) ότι κατά τους υπολογισμούς μου οι συγγραφείς της Λάρισας που έχουν εκδώσει ένα τουλάχιστον βιβλίο δεν πρέπει να είναι πάνω από χίλιοι. Η συνέχιση της έρευνάς μου, για την κατάστρωση του κειμενικού υλικού του Δεύτερου Βιβλίου, πάνω στο αντικείμενο αυτό έχει καταδείξει προς ώρας ότι το συμπέρασμα αυτό δεν είναι εφικτό ν’ αναθεωρηθεί. Επισήμανα, επίσης, ότι υπάρχουν και οι συγγραφείς που δεν έχουν εκδώσει βιβλία, αλλά αρθρογραφούν σε περιοδικά και εφημερίδες τοπικού ή υπερτοπικού χαρακτήρα, που εκδίδονται με τον παραδοσιακό τρόπο ή τον ψηφιακό, των οποίων, όμως, ο αριθμός μού είναι άγνωστος. Όλοι αυτοί οι συγγραφείς, λογοτέχνες – μελετητές – αρθρογράφοι, συγκροτούν την Κοινωνία των Λαρισαίων Συγγραφέων (ΚΛΣ). Ωστόσο, το εκατοστιαίο ποσοστό που τους αναλογεί επί του πληθυσμού της πόλης δεν κατορθώνει, κατά τις δικές μου εκτιμήσεις πάντα, ν’ αγγίξει μήτε το 1% του αριθμού των κατοίκων. Σαφώς και πρέπει να μας ανησυχεί το γεγονός αυτό, ο αριθμός φαντάζει πολύ μικρός για μια πόλη ~180000 κατοίκων. Εν τούτοις, επειδή δεν είναι γνωστές μελέτες ή αναφορές για τον αριθμό των συγγραφέων άλλων πόλεων, προκειμένου να γίνει αναλογική σύγκριση, μπορούμε να είμαστε, συγκρατημένα όμως, αισιόδοξοι- που έστω και χίλιοι συμπατριώτες μας φροντίζουν για την ψυχαγωγία και τη μόρφωση των Λαρισαίων (και όχι μόνο) πραγματοποιώντας οι ίδιοι αιματηρές πνευματικές και οικονομικές θυσίες, καλύπτοντας, ενίοτε, μόνοι τους τα έξοδα της έκδοσης των βιβλίων τους.

Οι συγγραφείς αυτοί, που, τώρα, με την έκδοση του ΛΛΣΑ που προανέφερα έγιναν γνωστοί στο λαρισαϊκό κοινό, ξέρουμε δηλαδή ποιοι είναι, επιτελούν, διαρκώς, πολιτισμικό έργο παράγοντας πνευματικά αγαθά και, τοιουτοτρόπως, συμβάλλουν στην άνοδο του πνευματικού επιπέδου των Λαρισαίων και την ανάδειξη της Λάρισας σε «δημιουργική» πόλη[2].

Εύλογα, δημιουργείται ένα ερώτημα: συνεργάζονται αυτοί οι συγγραφείς μεταξύ τους ή κάτι τέτοιο δεν είναι απαραίτητο; Δύσκολες οι απαντήσεις. Πάντως, σε μια σύγχρονη δημιουργική πόλη το αποτέλεσμα θα ήταν εντυπωσιακότερο αν οι συγγραφείς, ως δημιουργικές πολιτιστικές μονάδες, δρούσαν συντονισμένα. Θα μπορούσαν, επί παραδείγματι, ν’ αποτελέσουν έναν πνευματικό φάρο που θα γινόταν αισθητός και έξω από τα όρια της πόλης ή να βελτιώσουν τάχιστα το πνευματικό επίπεδο των κατοίκων, και πολλά άλλα. Επ’ αυτού, χαριτολογώντας, θα έλεγα εκ πείρας ότι, αντιθέτως, οι Λαρισαίοι συγγραφείς είναι και λίγοι και… σκόρπιοι. Εννοώ, δηλαδή, ότι δε συστεγάζονται όλοι σ’ έναν πνευματικό όμιλο[3], οπότε θα λειτουργούσαν εκούσια, ή αναγκαστικά, διαδραστικά, επηρεάζοντας άλλα μέλη και, παράλληλα, επηρεαζόμενοι απ’ αυτά. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, πιθανόν, να προέκυπταν κοινές συγγραφικές δράσεις[4], πνευματικά ρεύματα, κλπ..

Το σύνολο των ΛΣ διαμοιράζεται ως εξής: α) τμήμα του αποτελείται από μέλη διαφόρων ιδιωτικών φορέων[5], που, επειδή λειτουργούν ο καθένας με το δικό του τρόπο, καθορίζουν ξεχωριστό λογοτεχνικό στίγμα για τα μέλη τους (υποχρεώνοντάς τους έμμεσα), παράγοντας διαφορετικό αποτέλεσμα, χωρίς αυτό να είναι, καταρχάς, επιλήψιμο, κρινόμενο ωστόσο για την αποχρώσα λογοτεχνική ποιότητα των εκδιδόμενων έργων, β) τμήμα του έλκεται από κάποιον ισχυρό πνευματικό δέκτη[6], συνήθως κάποια εφημερίδα[7] ή περιοδικό[8] (λογοτεχνικό ή μη). Οι συγγραφείς αυτοί αναλώνονται στην εκπόνηση «συνεργασιών» και επαναπαύονται σ’ αυτήν τους την ασχολία, ενώ θα όφειλαν, αφού κατέχουν τις δυνατότητες, να τις εκμεταλλεύονται στο έπακρον, διασπείροντας[9] το πολιτισμικό στοιχείο που παράγουν και σ’ άλλους ζωτικούς τομείς της πόλης, κι όχι μεμονωμένα στα έντυπα, προσθέτοντας το λιθαράκι τους στο χτίσιμο της «δημιουργικής Λάρισας», γ) στους συγγραφείς που δραστηριοποιούνται κατά μόνας, ως μοναχικοί πνευματικοί λύκοι και αναζητητές, εις μάτην, πρόσφορου μέσου για τη δημοσιοποίηση του έργου των και της δραστηριότητάς τους γενικώς. Αυτοί οι τελευταίοι ή παραμένουν άγνωστοι στο ευρύ κοινό (οι περισσότεροι), ή αποτελούν σημαντικές πνευματικές μονάδες με σπουδαίο έργο, είναι δημιουργοί «σχολών» και το στίγμα τους είναι έντονα διακριτό. Αλλά τέτοιες περιπτώσεις είναι ελάχιστες. Θ’ αναφερθώ σε προσεχές σημείωμα σ’ αυτούς.

Ποια ονόματα, όμως, «ακούγονται» σήμερα στη Λάρισα και για ποιο λόγο το κάθε ένα; Αν ξεφυλλίσει κανείς το ΛΛΣΑ, που περιλαμβάνει 607 συγγραφείς, θ’ αναγνωρίσει πολλούς εξ αυτών, είτε διότι είναι απλώς γνωστοί του (συγγενείς, φίλοι, φίλοι φίλων, κ.λπ.) είτε (κι αυτό είναι το πιο σημαντικό) επειδή του θυμίζουν κάποιο καλό βιβλίο που διάβασε ή κάποια αξιόλογη δράση που του έκανε εντύπωση. Θα διακινδυνεύσω ν’ αναφέρω ονόματα, χωρίς φόβο αλλά με την ιδιότητα του σχετικού ερευνητή, και θα δικαιολογήσω την κάθε περίπτωση ειδικά. Η σειρά αναφοράς των ονομάτων γίνεται τυχαία.

Α. Για τις δράσεις τους:

Παστάκας Σωτήρης, Ιντζές Στάθης, Γώγος Θωμάς, Ψάλτης Αντώνης. Τέσσερις ποιητές που εισήγαγαν το νεωτερικό στοιχείο γραφής με την έκδοση του λογοτεχνικού περιοδικού «Θράκα»[10] και τάραξαν τα λιμνάζοντα νερά της παραδοσιακής συγγραφικής μορφής στα λογοτεχνικά περιοδικά. Εμπνευσμένες στήλες, μινιμαλιστική εμφάνιση, νέοι (στην ηλικία) -στην πλειονότητά τους- ποιητές-συνεργάτες, έμφαση στη δοκιμιακή γραφή, αποφυγή μιμήσεων, διάρρηξη της σχέσης εντύπου και εμπορευματικότητας που ποδηγετεί το περιεχόμενο. Ίδρυσαν το Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης κι έδωσαν βήμα σε όλους τους θεσσαλούς ποιητές.

Σπανός Κώστας. Ίδρυσε το Ιστορικό[11] περιοδικό «Θεσσαλικό Ημερολόγιο», που συνεχίζει ως τις μέρες μας και λειτουργεί ως κιβωτός ιστορικών – λαογραφικών – θρησκευτικών, κλπ στοιχείων της Θεσσαλίας, συνέγραψε πλήθος σχετικών βιβλίων, χωρίς να αποσκοπεί στο εμπορικό κέρδος (αντιθέτως αγωνίζεται, εξ΄ όσων γνωρίζω, κάθε εξάμηνο να εκδώσει το νέο τεύχος του περιοδικού του), βραβεύτηκε από αναγνωρισμένους φορείς: Ακαδημία Αθηνών, Περιφέρεια Θεσσαλίας, κ.ά., διοργάνωσε πλήθος Ιστορικών συνεδρίων και ημερίδων (μετέχοντας κι ο ίδιος), καθιέρωσε το «Καφέ της Ιστορίας», μια σύναξη φίλων της θεσσαλικής Ιστορίας, όπου γίνεται σημαντικό επιστημονικό έργο σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο.

Μπαρδάνη Δήμητρα. Ίδρυσε την Ένωση Λογοτεχνών και Συγγραφέων Λάρισας (ΕΛΟΣΥΛ), όπου συστεγάζεται μεγάλο πλήθος Λαρισαίων, αλλά και εκτός της πόλης, συγγραφέων, διετέλεσε εκδότρια του λογοτεχνικού περιοδικού «Πνευματική Λάρισα», το οποίο κυκλοφορεί σε βιβλιοπωλεία της πόλης και έχει τη δυνατότητα να το προμηθευτεί ο καθένας, διοργάνωσε πλήθος παρουσιάσεων βιβλίων μελών του Συλλόγου και φρόντισε για την έκδοση πάμπολλων ποιητικών συλλογών τους, εκδίδοντας και η ίδια πολυάριθμα βιβλία.

 

Η 3^η συνέχεια την άλλη εβδομάδα

 

 

---

[1] Εκδόσεις ενύπνιο, 2023, κυκλοφορεί

[2] Δημιουργική είναι μια πόλη που έχει ανάγει τον Πολιτισμό και τις Καλές Τέχνες σε πυλώνες αναζωογόνησής της και τρόπους αντικατάστασης των παλαιών αναπτυξιακών της μορφών

[3] Χωρίς αυτό να είναι απαραίτητο, αλλά το ζητούμενο

[4] Εκδόσεις, εκδηλώσεις, κ.λπ.

[5] ΣΓ&ΤΘ, ΕΛΟΣΥΛ, Σύλλογοι Λογοτεχνών τοπικής και πανελλήνιας εμβέλειας, ακόμη και σε παγκόσμιους φορείς(!) και ασήμαντους παρεΐστικους συλλόγους

[6] Που είναι συγχρόνως και πομπός επικοινωνίας με το κοινό

[7] Ελευθερία, Larissanet και σημαντικά επαρχιακά έντυπα

[8] Δευκαλίων ο Θεσσαλός, Θράκα, Λεξωτεχνίες, Πνευματική Λάρισα και κάποια επαρχιακά περιοδικά, σ’ όλ’ αυτά θα γίνουν αναφορές προσεχώς – υγεία νάχουμε μόνο!

[9] το ευκταίο και απαραίτητο στη δημιουργική πόλη

[10] Θα γίνει ειδική παρουσίαση στη Larissanet κι εδώ

[11] Θα γίνει ειδική παρουσίαση στη Larissanet κι εδώ

ΒΚΤS