ΤΟ ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥ ΠΡΟΦΙΛ_ΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΜΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Το συγγραφικό μου προφίλ

#2 Τα λογοτεχνικά μου χαρακτηριστικά

Πλείστοι συγγραφείς αυτοβιογραφούνται. Άλλοι μυστικά, αλλά γίνονται αντιληπτοί από τους αναγνώστες, κι άλλοι το δηλώνουν ευθαρσώς. Θ’ αναφέρω μόνον ένα συγγραφέα, τον Νίκο Μπακόλα, ο οποίος σε συνεντεύξεις του δήλωσε ότι στο λογοτεχνικό του έργο έχουν εισχωρήσει μετασχηματισμένα βιώματά του, και θα μείνω στη γενικότητα του ζητήματος· άλλα παραδείγματα μπορείτε να βρείτε εύκολα με μια αναζήτηση στον Ιστό. Γιατί το κάνουν, όμως, αυτό, γιατί δηλαδή εκτίθενται; Επειδή, εδώ που τα λέμε, το να βγάζεις δημόσια την ιδιωτική σου ζωή δεν είναι και το σωφρονέστερο των πραγμάτων. Η απάντηση ερείδεται σε ένα άλλο Κεφάλαιο του ‘’βίου και της πολιτείας’’ των συγγραφέων, θα έλεγα στις προϋποθέσεις που συνιστούν τον πρόλογο της σταδιοδρομίας τους. Εν ολίγοις, όταν κανείς αποφασίζει να γράψει ξεπερνάει κάποια ταμπού, κάποιες αναστολές και φοβίες και βγαίνει, οικειοθελώς, ‘’γυμνός στην πίστα’’, διότι οι κάθε είδους συστολές ποδηγετούν το γράψιμο και εμποδίζουν την πένα να γράψει αυτά που θέλει. Συγγραφέας που σκέπτεται τι θα πει ο περίγυρός του αν δει το περιεχόμενο των βιβλίων του και ‘’κόβει και ράβει’’ με γνώμονα αυτήν την αρχή καλύτερα να κάθεται στο σπίτι του. Αναφέρομαι πάντα στους μυθοπλάστες, γιατί ο δοκιμιογράφος λογοτέχνης δεν αντιμετωπίζει παρόμοιο πρόβλημα. Τώρα, το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: για ποιο λόγο χρησιμοποιούν αυτοβιογραφικά στοιχεία; διότι βρίσκουν έτοιμα θέματα και απλώς τα διανθίζουν λογοτεχνικά ή διότι θεωρούν ότι αξίζουν τα βιώματά τους να γίνουν γνωστά; Θα ποντάρω στην πρώτη περίπτωση κι ας ξέρω ότι θα επισύρω την μήνιν κάποιων συγγραφέων που δεν τολμούν να το ομολογήσουν. Έτοιμο θεματολόγιο λοιπόν, αλλά αυτό δεν είναι μειονέκτημα αν το θέμα το χειριστεί ‘’κατάλληλα’’[1] ο συγγραφέας, κι ούτε είναι αρνητικό λογοτεχνικό στοιχείο, αντιθέτως τέτοια υπονοούμενα, όταν γίνονται γνωστά[2], κεντρίζουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη και σπεύδει να προμηθευτεί το βιβλίο. Μπορεί, όντως, να έζησε κάτι το συνταρακτικό, που πιθανόν να μην συνέβη σε κανέναν άλλον (κάπως απίθανο για τα δισεκατομμύρια των ανθρώπων και τις χιλιετίες που αριθμεί ως κάτοικος του πλανήτη). Ο καλός συγγραφέας εδώ φαίνεται, μπορεί από τον βωξίτη να κατασκευάσει αλουμίνιο; Μπορεί από το περιστατικό να πλάσει μια μυθιστορία; Μπορεί Η γυναίκα που γνώρισε μαζί της τον έρωτα να γίνει μια μυθιστορηματική γυναίκα; Πολλοί δεν τα καταφέρνουν ή το κάνουν εκούσια για λόγους που ποτέ δε θα μας εξηγήσουν[3]. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι η αυτούσια περιγραφή ‘’πραγματικών’’ γεγονότων δεν παράγει λογοτεχνία. Τότε, διαγράφουμε το μισό Παπαδιαμαντικό έργο που αναφέρεται στις μνήμες του Σκιαθίτη λογοτέχνη από την πατρίδα του. Οι περισσότεροι ηθογράφοι αντλούν τα θέματά τους από επεισόδια που έμειναν χαραγμένα στο μυαλό τους από τη ζωή τους στο γενέθλιο τόπο, τη στρατιωτική τους θητεία, κ.λπ.. Κάποιος είπε ότι ο συγγραφέας αρχίζει να δημιουργεί έργο, αφού εξαντλήσει τα αυτοβιογραφικά του θέματα. Ακραία δήλωση· θεωρώ ότι ένας συγγραφέας εργάζεται το ίδιο μεθοδικά είτε πρόκειται για βίωμα είτε πρόκειται για μια ιδέα, για μια φαντασία που του ’φτιαξε ο νους του. Και βέβαια υπάρχει και η χρυσή τομή, το σημείο δηλαδή εκείνο που καθορίζει τις ποσότητες βιώματος και φαντασίας ώστε να μην γέρνει υφολογικά το ολικό κείμενο, όπως το σημείο Μ χωρίζει ‘’μοναδικά’’ ένα ευθύγραμμο τμήμα ΑΒ κι έτσι η μοιρασιά δείχνει αρμονική κοιτώντας το τμήμα από μακριά. Ειδάλλως, το κείμενο θα δείχνει σαν κάδρο που αποκλίνει της κατακορύφου. Η καλύτερη λύση, κατά την άποψή μου, όταν ο συγγραφέας γεμίζει όλη την ύλη του βιβλίου του με πραγματικά συμβάντα να αναγράφεται ως προλεγόμενο ή στην ‘’πέμπτη σελίδα’’ που υπάρχουν τα στοιχεία του βιβλίου (συγγραφέας, εκδότης, τίτλος, τόπος και χρόνος έκδοσης, είδος έργου) στη θέση του είδους του έργου ότι πρόκειται για αυτοβιογραφία ή ότι το βιβλίο ερείδεται σε πραγματικά γεγονότα[4]. Όπως θα καταλάβατε, η δική μου βιβλιογραφία στηρίζεται στο δόγμα της χρυσής τομής. Οι υποθέσεις των πέντε μυθιστορημάτων μου είναι στην πλειονότητά τους κράμα φαντασίας και πραγματικότητας, όπου πραγματικότητα τα βιώματά μου. Σ’ όλα υπερέχει το φανταστικό στοιχείο, το εύρημα του κάθε μυθιστορήματος, ο μύθος που εδράζεται σε μικρά βιωματικά χρονικά, που μόνα τους δεν μπορούν να συγκροτήσουν όχι μυθιστόρημα μήτε καν διήγημα. Πολλά εκ των 120 διηγήμάτων μου είναι ολοσδιόλου φανταστικές ιστορίες, όπως π.χ. ‘’Στη δίνη του χιονοστρόβιλου’’ ‘’Λάρισα’’, ‘’Τη νύχτα που κινδύνευσε η Λάρισα’’, ‘’Δεκάξι’’, ‘’Η ερωτευμένη βιβλιοκριτικός’’, θαρρώ δε, τώρα που τα θυμάμαι ένα ένα, ότι λίγα στηρίζονται σε βιώματά μου.